Leeuwarden eindigt in middenmoot ranglijst Gezonde Stad (en we lijken meer op Emmen dan op Groningen)

Leeuwarden is op de ranglijst Gezonde Stad van Arcadis een grijze middenmoter op een gedeelde negende plek met Breda en Haarlem. In het Noorden lijkt de stad qua leefklimaat in veel gevallen meer op Emmen dan Groningen, de stad met het allergezondste leefklimaat.

Advies- en ingenieursbureau Arcadis onderzocht hoe het in twintig steden is gesteld met de buitenruimte. Daarvoor analyseerde het bureau de twaalf grootste gemeenten van elke provincie, aangevuld met de acht grootste gemeenten van Nederland op vijf onderdelen: mobiliteit, buitenruimte, milieu, gebouwde omgeving en gemeenschap. De onderzoekers maakten daarbij gebruik van informatie van onder meer het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), de GGD en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Het is voor het eerst dat zo’n grootschalige vergelijking gedaan is. ,,Wij konden geen vergelijkbaar onderzoek vinden waarin informatie over de kwaliteit van de buitenruimte voor zoveel steden op een rij is gezet en met elkaar is vergeleken”, aldus John Boon namens het onderzoeksteam.

Schone lucht en weinig geluidsoverlast

Wat opvalt is dat Leeuwarden heel goed scoort als het om een gezond milieu gaat. De stad heeft weinig problemen met vervuilde lucht door stiktof of fijnstof. Ook geluidsoverlast is geen groot probleem. Leeuwarden doet ook goed zijn best om hittestress, warmte die niet wegkan door een gebrek aan groen, terug te dringen.

Opvallend is dat Noord-Nederland op dit onderdeel veel hogere scores krijgt van Arcadis dan de rest van het land. Leeuwarden staat op dit onderdeel op plek twee van de ranglijst met boven zich Emmen en onder zich Groningen. Volgens het onderzoeksbureau is de geografische ligging hier een belangrijke factor. Dat blijkt wel uit Amsterdam en Haarlem, pal onder de rook van Schiphol, en op dit onderdeel helemaal onderaan de lijst.

Schone en veilige stad

Leeuwarden is ook een relatief veilige en schone stad. Leeuwarders voelen zich over het algemeen genomen veilig, hebben genoeg mogelijkheden om tot rust te komen en ervaren de stad als schoon. Ook is er voldoende ruimte om te sporten of om elkaar te ontmoeten in de openbare ruimte. De stad staat op dit onderdeel daarom op een zesde plek in het onderzoek.

Overigens maakt Arcadis hier wel een voorbehoud bij. Hoe veilig je je voelt hangt bijvoorbeeld ook heel erg af van de wijk waarin je woont. Leeuwarden doet hier regelmatig onderzoek naar en vraagt wijkbewoners om de veiligheid in hun buurt een cijfer te geven. Daarin zitten grote verschillen tussen de grote nieuwbouwwijken aan de zuidkant van de stad (een 9 of hoger) en de armere wijken rond het centrum (een schamele 6).

Weinig ruimte om te spelen

Leeuwarden begint te zakken op de ranglijst als het gaat om gezonde buitenruimte. De onderzoekers keken op dit onderdeel onder meer naar de mogelijkheden voor kinderen om buiten te spelen of voor volwassenen om tot rust te komen in bijvoorbeeld een park.

De stad scoort in het onderzoek vooral slecht op een onderdeel: er is weinig groen waar kinderen in kunnen spelen. Op dat onderdeel verschilt Leeuwarden juist heel erg van Emmen. Er is geen stad in het onderzoek waar kinderen zo goed de natuur in kunnen als in Drenthe.

Mensen wonen dicht op elkaar

Leeuwarden bungelt bijna helemaal onderaan het lijstje wanneer gekeken wordt naar de gebouwde ruimte. De stad scoort niet heel goed als het gaat om de toegankelijkheid van voorzieningen en zorg, onderdelen waarop vooral universiteitssteden uitblinken. Groningen, Maastricht en Nijmegen vormen hier de top 3.

De stad bungelt ook onderaan als het gaat om de gebouwde omgeving wanneer gekeken wordt naar hoe de stad is opgezet. Hoe ruimer opgezet voor alle inwoners, hoe hoger de score die een stad krijgt van Arcadis. Voor Leeuwarden geldt dit voor grote delen van de stad niet. De nieuwbouwwijken in het zuiden zijn ruim maar in wijken als de Vlietzone en Huizum wonen mensen dicht op elkaar.

Slecht openbaar vervoer en onveilige fietsroutes

Op het onderdeel gezonde mobiliteit scoort Leeuwarden ook niet erg goed. Ook in dit lijstje staat de stad bijna onderaan. Een van de belangrijkste redenen is het openbaar vervoer in de stad. Een probleem dat vooral kleinere steden lijkt te treffen, nog lager op de lijst staan Emmen, Apeldoorn en Terneuzen. In grote steden als Amsterdam en Rotterdam kan je juist overal gemakkelijk komen met trein, bus en tram.

Ook de veiligheid van de fietsroutes in Leeuwarden krijgt een lage score. Opvallend is dat ook op dat gebied de grote steden juist heel goed scoren. Tegelijkertijd is veel in de stad met de fiets wel goed te bereiken.

Groningen scoort op dit onderdeel ook erg hoog. Boon: ,,Deze stad probeert al sinds de jaren ‘70 de auto zoveel mogelijk uit de binnenstad te weren. En met succes. Nergens ter wereld wordt zo vaak de fiets gepakt als in Nederland en van de onderzochte steden is Groningen hierin koploper.’’