Fries Museum presenteert solotentoonstelling Makhacheva in voorjaar 2021

LEEUWARDEN - Het Fries Museum laat van 27 maart 2021 tot en met 6 maart 2022 werk zien van de Russische kunstenaar Taus Makhacheva (Moskou, 1983). Het wordt haar eerste grote solotentoonstelling in Nederland.

In de expositie zijn verschillende films te zien, de installatie Charivari en nieuw werk dat ze speciaal voor het Fries Museum maakt. Centrale thema’s in de tentoonstelling zijn het bevragen van de geschiedschrijving en heersende culturele conventies.  

Makhacheva is de kleindochter van Rasul Gamzatov, bekend dichter, auteur, journalist en politiek activist. Van herkomst is ze Avaar, een etnische groep in Dagestan. Kenmerkend aan haar werk is de open blik op andere culturen, gebruiken en rituelen. Met een humoristische maar kritische houding onderzoekt ze hoe het lokale en het globale, traditie en vooruitgang zich tot elkaar verhouden in de hedendaagse Kaukasische samenleving.

Multimediaal circus
Hoogtepunt van de tentoonstelling is het werk Charivari (2019), dat voor het eerst in Nederland te zien zal zijn. De installatie doet denken aan een circus, met trapezes en kostuums van performers. De titel van het werk verwijst naar de openingsact waarbij clowns, acrobaten en andere artiesten gelijktijdig de piste betreden om hun kunsten te vertonen. De installatie is een bonte mix van sculpturen, geluid en absurdistische verhalen. Makhacheva: 'Als kind hield ik van het circus, ik droomde er zelfs van om een clown te worden. In het circus, in tegenstelling tot andere culturele locaties, was het in de Sovjettijd mogelijk om grapjes te maken, er was een soort vrijheid van meningsuiting. En ik hou van werken waarin serieuze vragen worden gesteld of ernstige zorgen en angsten worden besproken. We leven in turbulente tijden. (...) Men moet vasthouden aan zijn stijve schaal en versteende oude waarden of flexibel worden. In de Kaukasus lijkt het mij dat het concept van flexibiliteit op twee manieren wordt waargenomen. Aan de ene kant is deze samenleving erg flexibel, maar aan de andere kant is ze bang voor bepaalde vormen van flexibiliteit, bang dat ze haar identiteit, die versteend is, kunnen vernietigen.'

Kunst aan een zijden draadje
Met haar werken stelt Makhacheva ook vragen over de werking van kunst en musea. Hoe worden collecties samengesteld en bewaard, hoe word je herinnerd als kunstenaar en in welke mate is een museum een reflectie van de waarden uit het verleden en het heden? Een van haar meest spraakmakende werken is Tightrope (2015). De film toont Rasul Abakarov, die al koorddansend 61 kunstwerken uit de collectie van het Gamzatova Dagestan Museum of Fine Arts van de ene naar de andere bergtop verplaatst in de indrukwekkende hooglanden van de Kaukasus. Aanleiding vormde de komst van de nieuwe leider van Dagestan, die het museum opdracht gaf om binnen een week te verhuizen. Daarmee worden vraagtekens geplaatst bij de waardering van cultuur in deze regio.

Taus Makhacheva
Makhacheva werd geboren in Rusland en woont tegenwoordig afwisselend in het Verenigd Koninkrijk en Dagestan. Ze studeerde onder meer hedendaagse kunst en economie in Londen en Moskou. Haar werk is tentoongesteld tijdens Manifesta (2018) en verschillende Biënnales in onder andere Venetië, Riga, Moskou en Kiev. Werk van Makhacheva is opgenomen in de collecties van internationale musea, waaronder Centre Pompidou (Parijs), Tate Modern (Londen), Pushkin Museum (Moskou) en M HKA (Antwerpen). Ze won de Future of Europe-prijs, werd uitgeroepen tot Cosmoscow Artist of the Year en staat in de lijst van de beste hedendaagse Russische kunstenaars (ARTEEX).