Poptaslot Marsum: van buiten en binnen authentiek

MARSUM Friesland een provincie van boerderijen en kerken? Ja, maar er is veel meer. Zoals prachtige staten en stinzen. Elke week bezoekt Peter Nieuwenhuijsen een andere. Deze week Poptaslot.

Een hoofdgebouw met torens, een poortgebouw, een grote tuin met een 180 jaar oude boom, een boerderij, een gracht eromheen: Heringastate heeft het allemaal. En dat is alleen nog maar de buitenkant van het Poptaslot, want daar hebben we het over, de state waarop de Leeuwarder advocaat dr. Henricus Popta zo’n duidelijk stempel heeft gedrukt.

Kort voor zijn dood (1712) gaf hij opdracht tot het bouwen van het Gasthuis naast het slot. De vier voogden van het gasthuis moesten ook voor het slot zorgen, waar overigens niemand in mocht wonen. Het gasthuis was voor weduwen en andere single-dames, zoals deze:

,,Toen mijn echtgenoot overleed, God hebbe zijn ziel, was ik er zeker van dat hij mij met voldoende middelen achterliet voor een onbezorgde oude dag. Het is verre van mij om kwaad van hem te spreken, maar de spaarpot die ik moest breken, bleek zo goed als leeg te zijn.

Gelukkig kan ik mij nu zeer bevoorrecht voelen, want ik heb een kamer gekregen in het Gasthuis dat de edelgestrenge heer Popta voor enkele jaren heeft doen bouwen. Elke zondag, als ik in de kerk ben, spreek ik bij zijn fraaie grafsteen mijn dank uit. Dat ik morgen moet helpen met het poetsen van de grote keeftkast in de zaal van het slot, vind ik alleen maar eervol. Ik hoop weer even te spreken met de heer Jellema, de vroegere huisknecht van doctor Popta, nu een van de vier voogden van gasthuis en slot.”

De geboekstaafde geschiedenis van het Poptaslot begint in het eerste kwart van de 16e eeuw, maar wellicht heeft het een voorganger gehad toen de eerste Heringa’s hier de state lieten bouwen. Begin 17e eeuw trouwde de erfgename Womke van Heringa met een Tjalling van Eysinga, die het liet verbouwen tot zo ongeveer wat we nu zien.

Popta kocht het slot in 1687 van de Eysinga’s. Door zijn testament is het slot ook van binnen zeer authentiek. Boven is een hemelbed te zien dat wel het oudste van Nederland wordt genoemd.

Peter Nieuwenhuijsen

Prijsvraag

Rondom de Friese staten en stinzen wordt ook een prijsvraag gehouden. Te winnen valt een vorstelijke overnachting in een van de mooiste B&B’s van Friesland: Huize Boschoord in Sint Nicolaasga. Ga voor deelname naar de site van De Huis aan Huis.