Staten en Stinzen: Stania State in Oentsjerk

OENKERK Aan de Ossekop in Leeuwarden staan een paar prachtige panden. Op nummer 13 is een bordje aangebracht voor belangstellenden. Daar woonde Wilco Julius van Welderen baron Rengers (1835 – 1916).

Maar, staat erbij: in de minder koude maanden trok het gezin (met negen kinderen) naar Stania State in Oentsjerk. Het park van deze state is ook nu nog wijd en zijd bekend en zelf heb ik er ook heel wat voetstappen liggen. Zo kwam ik een keer aan de praat met een andere wandelaar, die iets van de geschiedenis wist.

,,Dit park is nu bijna tweehonderd jaar oud. Ontworpen door de bekende tuinontwerper Lucas Pieters Roodbaard. En tegelijk met het eeuwfeest van het park kan ook het eeuwfeest van de state worden gevierd, want het zal dan vijfhonderd jaar geleden zijn dat Jeppe van Stania hier een stins liet bouwen, samen met zijn vrouw Margreet van Heemstra, ook een bekende naam in Oentsjerk. Die stins zien we nu natuurlijk niet meer.

Het gebouw is later helemaal vernieuwd, vooral door grietman Van Haersma, in de 18e eeuw. Het is ook niet altijd Stania State blijven heten. Een van de eigenaren, Jan de With, noemde het ooit Hofwegen; die naam kom je hier nog wel tegen in het dorp.

Het was eigenlijk de naam van het schip waarmee deze bewoner voor de VOC had gevaren. Zijn eigen handel in de Oost had hem geen windeieren gelegd, zodat hij de state kon kopen. Het is nogal eens van eigenaar veranderd, maar op het laatst hield de familie Van Welderen Rengers het lang in bezit. Sinds 1930 heeft het allerlei functies gehad, nadat freule Clara was vertrokken.”

Nu is er in de zuidvleugel een brasserie gevestigd, die in het weekend heel wat mensen gastvrijheid biedt. Aan de andere kant is een B&B. In het hoofdgebouw herinneren vrij weinig fraaie details aan de oude luister. Toch is het natuurlijk te hopen dat het spoedig weer een passende bestemming krijgt.

Prijsvraag

Wat weet u over staten en stinzen? Test uw kennis en maak kans op een vorstelijke overnachting in Huize Boschoord in Sint Nicolaasga.