Deze vondsten uit de adellijke grafkelder in Jellum zijn zaterdag te bekijken

De beenderen van de adellijke grafkelder in Jellum zijn de afgelopen weken uitgebreid onderzocht. Zaterdag zijn ze te zien op een open dag in de kerk en achter horecazaak Jonker Sikke.

,,Kijk de grafkelder is nu helemaal leeg’’, zegt Klaas Speelman, terwijl hij via een trapje verdwijnt onder de enorme grafzerk. De grafsteen zelf is gerepareerd en wordt vervolgens afgedekt met een doorzichtige plaat. Het is de plek waar Sicke van Dekema en enkele familieleden hun laatste rustplaats vonden.

Eetcafé Jonker Sikke aan de overzijde van de weg is naar de reislustige Van Dekema vernoemd. Daarachter stond vroeger de Mammemastate, waar de rijke familie woonde. De geschiedenis van deze plek moet verteld worden en leent zich als handvat voor allerlei activiteiten, vindt Speelman. De leegstaande kerk biedt daar gelegenheid toe. ,,We hebben het contract nu rond om het gebouw voor de komende vijf jaren te huren.’’

Zwaar toegetakeld

Dit jaar raakte alles in een stroomversnelling. Onder begeleiding van historisch deskundigen werd in februari de kerkvloer opengemaakt, waarna de beenderen van Sicke en minstens drie familieleden tevoorschijn kwamen. De knekels worden nu onderzocht en keren later terug in nieuwe grafkisten, die in de kelder worden geplaatst.

,,De kerk is verschillende keren afgebrand en de graven kwamen meermaals onder water te staan’’, zegt Hans Kemperman. Hij heeft in zijn loopbaan veel ervaring opgedaan met onderzoek naar menselijke beenderen. Nu staat hij als vrijwilliger de knekels bij elkaar te zoeken.

Het water, de sloop en herbouw heeft de graven zwaar toegetakeld. De beenderen lagen in de grafkelder kriskras door elkaar. ,,Het gaat in ieder geval om vier personen’’, vertelt hij. ,,Kijk, hier zie je bijvoorbeeld een stuk van een bekken. Als je daarvan ook de andere kant vindt, kun je zien of het een man of een vrouw is geweest.’’

Naast hem staat Evert Kramer, voorheen archeoloog bij het Fries Museum. Hij toont doosjes met botdelen, handvatten en andere grafvondsten. ,,Kijk, hier zie je een lapje stof, vermoedelijk linnen’’, vertelt hij. Dinsdagmiddag deden de mannen een bijzondere vondst: twee ringen, die eerder verstopt hadden gelegen tussen de gruzelementen.

Grafbordjes met inscripties

Er zijn nog veel andere voorwerpen die extra onderzoek vereisen: bijvoorbeeld twee loden grafbordjes met inscripties. Een hiervan vermeldt de dood van een anderhalf jaar oud jongetje in 1793.

Wanneer alles straks weer op zijn plek ligt en de kerk geschikt is gemaakt voor zijn nieuwe functie, is er ruimte voor nieuwe activiteiten, zegt Speelman: ,,Bijvoorbeeld voor Van Ravesteijn Theater en Events, en rondleidingen.’’

Ook het Nij Kleaster in Hilaard maakt er gebruik van. Begrafenissen en andere plechtigheden kunnen in de toekomst blijven plaatsvinden in de kerk. De begraafplaats buiten blijft onaangeroerd.

De mannen willen de buitenwereld graag laten zien welke ontdekkingen de afgelopen maanden zijn gedaan. Ze heten iedereen daarom zaterdag welkom om vanaf elf uur een kijkje te nemen in de kerk en op het veld achter Jonker Sikke.