SKS 2019: Alles telt en iedereen telt mee

SNEEK - Hij telt ruim zeventig lentes, maar niets weerhoudt Anne Tjerkstra ervan zich tijdens de meest woelige wedstrijden jonglerend omhoog te laten hijsen langs de mast van het Grouster skûtsje.

Gewapend met een rolmeter neemt hij de ruimte bij de rabanden op. De drukte om centimeters is tekenend voor de strijd. Zijn acties, met de lichtmetalen meter soms tussen de tanden geklemd, leveren verse humor op in de trant van: ‘Grou kin net sûnder de Gamma’.

Seconden

Tjerkstra is vorig jaar als bemanningslid getuige geweest van de meest enerverende slotstrijd ooit op de Snitser Mar: seconden waren toen bepalend. Herhaling? Wie omhoog wil…, die gaat.

Een poetsbeurt van het onderwaterschip van Grou, voorafgaand aan de zeilpartij op het IJsselmeer bij Stavoren, geeft ook aan dat Douwe Azn. Visser niets aan het toeval overlaat. Wie bij het zeilen alleen denkt in bakboord/stuurboord, loef en lij en de kracht en richting van de wind komt bedrogen uit. Het onderwaterschip dient zo glad mogelijk te zijn, omdat bijvoorbeeld algengroei ervoor zorgt dat de weerstand groter is. Spraakmakend is ooit een actie van Ulbe Zwaga van Leeuwarden geweest. Vlak voor een openingswedstrijd op Grou sprong hij in het water om zijn schip schelpenvrij te maken.

Dikke fout

Voor de eindstrijd dit jaar is een protest van Sytze Brouwer van Heerenveen tegen de titelkandidaten Grou en Lemmer bij de wedstrijd op het IJsselmeer veelzeggend. Hij nam geen genoegen met het erkennen van hun zeilfout in een voorrangssituatie met het voeren van de groene vlag: voldoende voor drie extra wedstrijdpunten. Brouwer noemde hun fout te dik, zette zijn protest door en won de zaak voor de jury. Douwe Azn. Visser van Grou en Albert Jzn. Visser van Lemmer kunnen de veertien punten hiervoor in mindering brengen als slechtste wedstrijdprestatie, maar dat mag maar eenmaal. ,,Wy binne gjin Sinteklaas mei elkoar en ek gjin krystman”, zo stelde Brouwer voor Omrop Fryslân over de vurigheid op het scherpst van de snede door te gaan.

Snel schakelen

Tot en met de laatste meter op de slotdag vrijdag wordt er ook nu robuust ingezet op alle mogelijkheden: op en onder water, voor de jury en eventueel in hoger beroep voor de Zeilraad. De slotwedstrijd van 2018 heeft alles op scherp gezet. De Grousters hielden toen Heerenveen af van het algemeen kampioenschap door kien rekenwerk. Met slechts 1,9 punt achterstand zouden ze twee plaatsen voor Heerenveen moeten finishen. Het eerste plan om d’Halve Maen vlak voor de finish de loef af te steken, lukte niet. Klaas Westerdijk zegevierde.

In een razendsnel tempo schakelden de Grousters over op een tweede en rekenkundig doordacht plan, want meten is weten. Als er tussen hen en Heerenveen slechts één skûtsje zou binnenlopen, zou de buit binnen zijn. Terwijl ze Heerenveen achter zich wisten te houden, zag Jeroen Pietersma van Drachten zijn kans schoon. Bij Grou wisten ze toen al dat ze, na aftrek van de slechtste wedstrijd, evenveel punten als Heerenveen zouden behalen: 43,8. Voor het algemeen kampioenschap geeft, bij een gelijk aantal punten, de prestatie tijdens de slotwedstrijd de doorslag. Op tien meter voor de finish tikten de laatste wedstrijdseconden, toen de zenuwen tot maximale spanning kwamen, met op de streep ook een maximale ontlading: een golf van vreugdetranen.

Mailboxend

Bijzonder is dit jaar dat niemand de strijd opgeeft, zelfs niet bij de zwaarste straf. Zo behaalde Akkrum alsnog een eerste prijs op het IJsselmeer met twee verloren protesten en dus 28 punten in herinnering. Een aanzet voor het verder aanscherpen van de wedstrijd heeft de Zeilraad gegeven. Volgens voorzitter Oebele Brouwer is deze raad bereid filmbeelden bij haar beslissingen te betrekken als de algemene ledenvergadering van de SKS zich daarover positief uitspreekt. ,,Wy libje net op ‘e moanne”, aldus Brouwer over de optie die Gerhard Pietersma van Earnewâld al mailboxend heeft uitgeprobeerd.

Los van de mogelijk nieuwe zeilformule, aan de hand van het dit jaar digitaal opmeten van alle skûtsjes als unicum in de SKS-historie, wankt er een nieuwe toekomst. De digitale postbode als boodschapper van beelden van protestsituaties kan zijn intrede doen: voor de een een last en voor de ander een lust. Na de overgang van katoenen zeil op dacron is er vanaf 2020 mogelijk een nieuw vezel dat het skûtsjesilen een extra dimensie geeft: de glasvezel. Alles telt en iedereen telt mee. Als er maar spanning op de vezels staat bij de wedstrijden: van spieren en zenuwen tot en met doek en draad.