Opmerkelijk: Leeuwarder slager accepteert oude guldenbiljetten als geldig betaalmiddel

LEEUWARDEN – De Snip, de Vuurtoren, de Zonnebloem, Frans Hals, de meier, de rooie rug, het geeltje… Wie thuis nog oude guldenbiljetten heeft liggen, kan er in het weekend van 15 en 16 juni mee betalen bij Kwaliteitsslagerij De Schrans in Leeuwarden.

De slagerij bestaat dan namelijk 25 jaar, hanteert op die dagen prijzen van een kwart eeuw geleden en accepteert ook oude geldbriefjes. Sinds de invoering van de euro zijn de guldenbiljetten geen geldig betaalmiddel meer.

,,Bij ons dus wel’’, zegt slager Johannes Hoekstra lachend. ,,Dat was 25 jaar geleden ook het geval. We rekenen de officiële koers. 1 gulden is bij ons 45 eurocent waard.’’

Wat doe je zelf met die biljetten?
,,Inleveren. De meeste oude guldenbiljetten kun je uiterlijk dertig jaar na invoering van de euro, dat was op 1 januari 2002, nog omwisselen bij de Nederlandsche Bank. Dus tot 1 januari 2032. Denk aan het briefje van 1000 met Espinoza of de Kievit er op, de Vuurtoren van 250 gulden, de Snip of de Uil van 100 gulden, de Zonnebloem van 50 gulden, het briefje van 10 gulden met Frans Hals of die met de IJsvogel.’’ Het ‘geeltje’, het briefje van 25 gulden met de afbeelding van Jan Pietersz. Sweelinck, en de briefjes van 5 gulden met Vondel I en Vondel II moeten voor 2025 ingeleverd worden, weet Hoekstra. ,,Die nemen wij dus ook in.’’

En die honderdjes met zeeheld De Ruyter er op?
,,Nee, die niet. Die zijn misschien voor een verzamelaar nog interessant, maar wij kunnen er niets mee bij de bank omdat die biljetten al in 1986 vervangen zijn door biljetten met de Snip. En later met de Steenuil er op.’’

25 miljoen (!) oude biljetten 'verstopt'
Slager Hoekstra verwacht dat veel mensen hun oude biljetten in gaan leveren. ,,De Nederlandsche Bank schat dat er op dit moment nog 25 miljoen oude biljetten onder matrassen, achter plinten of in verzwaarde kluizen verstopt zitten. Er zullen genoeg Leeuwarders zijn die nog wat briefjes hebben liggen en er niets mee doen. Weet je, die guldenbiljetten zijn leuk als ‘collectors item’ maar niet veel waard. Misschien wel als je een ongecirculeerd briefje hebt, geld wat gloednieuw is, zonder vouwen of scheurtjes, of echt een heel oud biljet met een bepaald serienummer, maar verder niet. Of straks na 2032, als verzamelobject, maar spectaculair zullen die bedragen niet zijn. Bij mij krijg je de waarde, omgerekend in euro’s terug, bij aanschaf van vleesproducten in de winkel. Maar de briefjes moeten er wel goed uitzien, zonder hele grote scheuren of stukken er af.’’

Rompslomp
,,Trouwens, over dat inwisselen… Wat ook meespeelt, is dat je niet zomaar bij de Nederlandsche Bank langs kunt lopen om een paar briefjes in te wisselen. De klant moet zich legitimeren en een formulier invullen waarin hij aangeeft waarom er zolang gewacht is met het inwisselen van de briefjes. Als er bij de bank een vermoeden bestaat dat er iets aan de hand is, kan de transactie worden geweigerd. Veel mensen nemen de moeite van al die ‘rompslomp’ niet en bewaren de briefjes ergens in een la of ouwe sok. Gewoon leuk, als herinnering. Brokje nostalgie.’’

En Nederlandse munten, zoals guldens en kwartjes? Kan de klant die ook bij de slagerij inleveren? 
,,Nee. Die munten kunnen sinds 2006 niet meer bij de Nederlandsche Bank worden ingeleverd. Daar kan ik niets mee.’’

Hoe controleer je de echtheid? Het meisje van de slagerij heeft dat papiergeld waarschijnlijk nooit eerder gezien... 
Johannes: ,,Klopt, maar we hebben hier wel enkele medewerkers die dat geld zelf nog gebruikt hebben. Die weten hoe zo’n biljet er uitziet. Bovendien zijn er wel wat trucjes voor om de echtheid te controleren. De som van alle cijfers van het serienummer van Nederlandse bankbiljetten is deelbaar door negen. Op het biljet van 5 gulden uit 1966 staat in microletters een stukje poezie van Vondel uit 1650 en op het laatste tientje een gedicht van Arie van den Berg. Zo heeft elk biljet wel wat. Ontwerper Ootje Oxenaar bijvoorbeeld heeft wat persoonlijke details in sommige biljetten verwerkt. Zo is op het biljet van 1000 gulden in de linker haarlok van Spinoza de vingerafdruk van Oxenaar te zien. In het gezicht van Frans Hals op het oude tientje zit zijn duimafdruk en in het roze biljet van 250 gulden zijn de namen van vriendinnen Ria en Eugénie en kleindochter Hannah in het ontwerp verwerkt. Het watermerk was het konijn van zijn vriendin… Tja, zoiets moet je weten. Dat is niet alleen leuk, maar zeker functioneel.’’