‘Denk na voor je kanker roept’

Leeuwarden

Deze week vertelt Anna Span (33) over haar inzet voor Discriminatie Meldpunt Tûmba Over ‘40 dagen niet schelden, de impact van kanker en leven in het nu’.

Ze verbaast zich nog altijd hoe makkelijk jonge mensen het woord kanker in de mond nemen. ,,Te pas en te onpas’’, merkt Anna. ,,Ik hoorde zelfs een keer iemand over smakelijk voedsel zeggen dat het ‘kankerlekker’ was. Positief bedoeld, maar wát een bizarre combinatie van woorden! Ik weet dat jongeren zich weinig bewust zijn van wat ze uitkramen, maar toch. Het heeft impact. Dit soort taalgebruik kwetst mensen die met deze ziekte te maken krijgen enorm. Daar heb je geen idee van, tot het je zelf overkomt.’’

Anna kan erover meepraten. Ze was 23 toen ze acute leukemie kreeg, lag een paar weken in coma en had slechts vijf procent kans om daar weer uit te komen. De jonge Pabo-studente kwam wonderwel weer bij kennis en werd vijf jaar later na een intensief behandeltraject genezen verklaard.

Toch heeft de ziekte levenslang impact, want de gevolgen van deze kankervorm zijn groot. ,,Mijn energie is zeer beperkt en ik heb problemen met mijn geheugen en concentratie’’, vertelt Anna, die haar studie nooit kon afmaken en als jonggehandicapte in de Wajong terecht kwam.

,,Binnen mijn mogelijkheden zoek ik manieren om van betekenis te zijn, zoals het vrijwilligerswerk voor Tûmba. Bij de training ‘40 dagen niet schelden’ op scholen speelt mijn ziekte ook een rol. Met de kinderen verzamelen we eerst alle scheldwoorden en dan komen kanker en homo steevast voorbij.

Beide zijn ongepast als beschimping of botte grap en dat willen we duidelijk maken. Als ik mijn verhaal vertel, verandert de sfeer in de klas meteen. Kinderen realiseren zich dan dat kanker onzichtbaar in hun omgeving aanwezig is en hoe kwetsend zij onbedoeld kunnen zijn.’’

Anna denkt dat dit type scheldwoorden ontstaan door de beladenheid die schuilgaat achter homoseksualiteit en kanker. ,,Voor veel mensen zijn dit nog steeds lastige gespreksonderwerpen en dat voelen kinderen haarfijn aan. Maar door schelden roep je iets negatiefs op en daar maken we leerlingen bewust van. Juist de oudere groepen, als voorbeeld voor de jongsten. Soms zitten er kinderen in de klas die binnen het gezin met kanker te maken hebben. Dan ontstaan er mooie gesprekken en extra bewustzijn bij de rest van de groep.’’

Zelf is Anna altijd open geweest over haar ziekte. ,,Toen ik kaal werd, liet ik dat zichtbaar. Waarom zou ik me verstoppen? Ja, het is moeilijk, maar ziekte hoort er óók bij. Het is voor ons allemaal een uitdaging om daarmee te leren omgaan.”

,,Met discriminatie heb ik zelf nooit te maken gehad, hooguit loop ik tegen mijn eigen beperkingen aan. Leven in het nu is een mindfulness trend, maar voor mij pure noodzaak. Ik ben er nog en blij met wat wél lukt. Toch blijft het verdrietig en soms frustrerend dat ik niet meer voluit kan leven. Ik hoop dat mensen dat bedenken voordat ze ‘kanker’ roepen.’’

Discriminatie melden: www.tumba.nl

Amber Boomsma