Help! Een psychose. En nu?

Leeuwarden

Sinds 2016 wordt zo ongeveer vijf keer per jaar een GGZ-college gegeven voor mensen die om verschillende redenen te maken hebben met mensen met een psychiatrische stoornis.

Vorige week ging het over ‘psychose’, met als doel om de misverstanden die er zijn over deze aandoening weg te nemen, meer begrip te kweken en adequaat te kunnen handelen bij een psychose. Het college was via internet te volgen en er konden online vragen worden gesteld.

Door Jantsje Walstra/YourPost

Na een korte introductie van Katja Westra, presentatrice, en haar tafelgasten beet Bas Labruyère (ervaringsdeskundige) het spits af. Hij vertelde dat hij aan de filmacademie in Amsterdam studeerde toen hij op een gegeven moment dacht dat zelfs in de trein acteurs waren om hem in de gaten te houden. ,,Ook kreeg ik paniekaanvallen waarbij ik dacht dat mensen iets in mijn koffie deden of camera’s in mijn huis verstopt hadden. Ik raakte in die drie jaar steeds meer geïsoleerd en kwam bijna mijn kamer niet uit. Ik had geen idee wat er met me aan de hand was, dus vroeg ik ook niet om hulp.”

Via vrienden kwam hij uiteindelijk bij een psychiater die hem medicatie voorschreef. Hij knapte toen vrij snel op. Zijn psychiater stelde hem voor een film te maken over zijn psychose ,,Dat deed ik, en het was een goede manier om te herstellen en de psychose te verwerken. Het ging heel goed met me, ik kon zelfs stoppen met medicatie en ik begon bijna weer te dromen; misschien toch een baan, relatie of studie beginnen?” 
Helaas in 2016 kreeg hij weer een psychose, geheel onverwacht, maar bijna met dezelfde inhoud. Nu gaat het weer redelijk.

Is iemand met een psychose gevaarlijk?
Vervolgens wordt mensen gevraagd of ze vinden of iemand in een psychose gevaarlijk is? In de zaal waren ongeveer evenveel rode als groene kaartjes, via internet stemde 78% tegen en 22% voor. Aaltsje Malda, GZ-psycholoog, legt uit dat omstanders vaak bang worden voor iemand die psychotisch is omdat hij/zij vaak anders reageert dan anders en moeilijk contact maakt. Psychotische mensen zijn meestal angstig waardoor ze soms agressief  kunnen zijn, hoewel ze vaker slachtoffer dan dader zijn van geweld.

Dan houdt Nynke Boonstra, verpleegkundig specialist op het gebied van psychoses, een presentatie: ,,Een psychose is een ernstige psychische aandoening, die niet veel voorkomt. De oorzaak van psychose is deels genetisch en deels door omgeving bepaald. Dat kunnen drugs zijn maar ook stress op het werk of thuis. Een groot deel van de mensen die een eerste psychose gehad heeft herstelt goed. Het is een misverstand dat mensen met een psychosegevoeligheid nooit meer kunnen werken of een relatie aan kunnen gaan. Het is belangrijk dat de cliënt ‘rollen’ blijft vervullen (familielid, collega, vriend) en dat de begeleiding toegespitst is op de individuele persoon; het verloop verschilt namelijk nogal.”

Luisteren en respecteren
Aaltsje werkt dagelijks met mensen die in een psychose zitten. Ze vindt dat je niet iemands overtuigingen moet bestrijden, dat geeft alleen maar meer verwijdering. ,,Vaak trekken mensen zich terug als ze psychotisch worden. Om contact te maken kun je beter naast degene gaan zitten en luisteren zonder meteen allemaal maar vragen te stellen. Ook de beleving van iemand moet je respecteren”, aldus Aaltsje.

Marleen (57): ,,Het beeld wat ik nu heb van psychose is veel beter nu. Wel heftig en opvallend.” Een mevrouw die anoniem wil blijven zegt nog: ,,Ik vond het heel interessant. Ik begeleid mensen in de thuissituatie, soms ook met psychotische klachten. Je krijgt zo wel wat aangereikt en ik vond het ook erg boeiend en duidelijk."


Auteur

Henk Albers Redacteur