Cassettebandje is bron van herinneringen voor Ritsko van Vliet

LEEUWARDEN

Lang voordat Ritsko van Vliet docent werd op NHL Hogeschool, Stichting Amurang oprichtte en zijn bedrijf Van Vliet Beleving startte, stond muziek centraal in zijn leven.

De cassettebandjes uit die tijd is hij altijd blijven beluisteren - een bezigheid die dankzij onder andere Justin Bieber, Kanye West en Red Hot Chili Peppers weer behoorlijk hip is tegenwoordig. Ritsko zit aan de eettafel in zijn jaren twintig-woning achter een doos vol cassettebandjes van Philips, AGFA, TDK en andere merken. ABBA’s ‘Money, Money, Money’ klinkt uit de cassettespeler, die vlak bij een oude typemachine en een telefoon met hoorn en draaischijf staat. Hij vertelt over de Leeuwarder discotheek La Bella, waar hij van 1975 tot 1980 werkte als DJ. Natuurlijk draaide hij veel singles, maar cassettebandjes waren voor hem onmisbaar. Terwijl Ritsko draaide in La Bella, was zijn muzikale vriend Piet Hein diskjockey in Vat’69. Elke bar had zijn eigen muziekstijl, maar er waren altijd nummers die voor beide tenten geschikt waren. Dus wisselden de twee heren wel eens cassettebandjes uit. Eén van die bandjes heeft Ritsko nog. Mensen die een avondje gingen dansen in La Bella, kwamen soms met hun eigen cassettebandjes naar Ritsko toe. Of hij dat ene nummer wilde afspelen die avond. Als de kwaliteit goed genoeg was, was hij daar altijd wel voor in. ,,De muziek moest natuurlijk ook aanspreken. Eén fout nummer, en de dansvloer was leeg.” Cassettes voor de radio De grote droom van veel DJ’s, en ook die van Ritsko, was radiomaken. Maar de keuze was niet reuze; je had Veronica, Hilversum 3, Radio Noordzee en Omrop Fryslân, en daar hield het zo’n beetje wel mee op. Kwam daar maar eens tussen. Hij heeft het geprobeerd, getuige brieven van omroepbazen uit die tijd, maar zonder succes. De wereld van illegale radiostations was daarentegen veel groter. In Leeuwarden, maar ook daarbuiten, waren volgens Ritsko veel van dit soort stations te vinden. Radio Akai en Nieuwstad Radio bijvoorbeeld. De bekendste was misschien nog wel Aquarius. Dat is later Mercurius geworden. Kansen dankzij de E.O. Ritsko was DJ bij Nieuwstad Radio van Robert de Jong, het station dat alleen op vrijdagochtend uitzond. Het bestaansrecht van dit radiostation was mede te danken aan de E.O. De hele week was de muziek op Hilversum 3 prima, maar zodra op vrijdagochtend negen uur een DJ van de Evangelische Omroep achter de panelen plaatsnam, klonk in menig winkel en woning gezucht en geklaag: wát een oubollige muziek! Nieuwstad Radio sprong hierop in. Ritsko en Robert waren de hele week bezig met het voorbereiden van een uitzending, zo professioneel als ze maar konden. Toen Reino van der Hoek Nederlands kampioen boksen was geworden, nodigden ze hem uit in de studio voor een interview. Om maar een voorbeeld te noemen. Dit soort items werd aangevuld met een hoop muziek. Vaak kochten ze die bij Van den Akker op de Nieuwestad, soms ‘plukten’ ze liedjes van de radio. ,,Je had van die DJ’s die gewoon goede muziek hadden. Alfred Lagarde bijvoorbeeld. Of Ferry Maat, met zijn Soulshow. Hij had altijd de nieuwste hits uit Amerika. Frits Spits hielden we ook altijd in de gaten.” Spannende uitzendingen Dit alles, plus de jingles, zetten ze op een cassettebandje. Op vrijdagochtend gingen ze naar de studio, gevestigd in een schimmig kamertje ergens in de binnenstad. ,,In het begin waren we tijdens zo’n uitzending gewoon aanwezig in die kleine studio. Dat was wel spannend, want we wisten dat de politie altijd bezig was met het opsporen van illegale radiostations. Dat deden ze samen met de PTT (Staatsbedrijf der Posterijen, Telegrafie en Telefonie, voorloper van PostNL, red.). We zijn ook wel eens opgepakt, al was ik daar zelf niet bij. Ze namen toen alles in beslag. De zender, maar ook de cassettebandjes. Konden we weer helemaal overnieuw beginnen.” Ritsko moet prompt lachen als hij deze herinneringen deelt. ,,Later kwam ik nog bij de PTT te wérken. Natuurlijk vertelde ik tijdens het solliciteren niets mijn radiowerk. Maar nadat ik was aangenomen, zei een collega: ‘Dan zie ik je nu eindelijk eens in het echt!’. Bleken ze daar gewoon naar ons illegale radiostation te hebben geluisterd.” Priegelwerk Waar Ritsko ook cassettebandjes voor gebruikte: zijn bandparodie-act. ,,Dan had je kleine fragmentjes muziek en cabaret enzo, en daar maakte je dan een playbackshow van.” Het was een heel gepriegel. Eerst zocht hij op welk fragment hij wilde gebruiken, dan trok hij het juiste stukje tape uit de cassette en knipte hij dit los. ,,Dat plakte je dan aan ál die andere uitgeknipte stukjes tape vast. Kun je je niet meer voorstellen, toch?’ Tot aan ongeveer 1980 gebruikte hij het cassettebandje beroepsmatig. Daarna luisterde hij ze vooral in de auto af, bijvoorbeeld als het gezin op vakantie ging naar Frankrijk. Toen de walkman op de markt kwam, gebruikte hij die om muziek te luisteren tijdens het hardlopen. ,,De muziek jengelde dan als de batterijen bijna leeg waren.” Pas toen hij een CD-speler in zijn auto kreeg, werd het cassettebandje naar de achtergrond verdreven. Nostalgie Toch heeft Ritsko nooit helemaal afscheid genomen van deze muziekdrager uit de vorige eeuw. Hij speelt op kantoor nog regelmatig zo’n ding af. ,,En dan hoor ik soms muziek die ik vergeten was. Zoals ‘The Rivers of Babylon’, maar dan in de uitvoering van The Melodians. Of muziek van Harry Sacksioni, en laatst nog Chuck Mangione. Het verbaast me overigens hoe goed de geluidskwaliteit nog is.” Het is ook een stukje nostalgie, zo geeft Ritsko toe. Een waardevolle herinnering uit een heel andere tijd, waarin de dingen zo anders gingen dan nu. Dat het cassettebandje weer terug op de markt is gekomen, snapt hij wel. Het is een ,,leuke gimmick”, zegt hij. Maar hoe populair de audiocassette nu ook wordt; de charme die hij vroeger had, is met alle moderne alternatieven waarschijnlijk niet meer te evenaren. Op zondagmiddag 1 oktober geeft Ritsko een lezing in HCL over de DJ-cultuur uit de jaren zeventig in Leeuwarden. Uiteraard komt ook het cassettebandje aan bod. Meer informatie: www.historischcentrumleeuwarden.nl. Tekst: Martine van der Linden / www.martinevanderlinden.nl

Auteur

admin