Tocht van Morgen is oogstrelend ‘showtainment’

LEEUWARDEN

De eerste kunstschaatser waagde zich, op de inmiddels legendarische klanken van ‘It’s a Beautiful Day’ uit 1995 van Freddie Mercury van Queen, als een durfal met ontbloot bovenlijf op het ijs.

Het kapsel was losjes gemodelleerd naar het model van de Zweedse profvoetballer Zlatan Ibrahimovic. Het was een fraaie en stemmingsvolle ouverture van wat komen ging in de voorstelling De Tocht van Morgen in de Leeuwarder Elfstedenhal. En die stemming zat er toch al in bij het talrijke publiek (uitverkocht) want het blijft verbazingwekkend en vooral vermakelijk hoe een dweilorkest met enkele noten en bekende deuntjes het publiek in beweging wist te brengen. Die combinatie van dweilorkest en ijs brengt de mensen nog altijd in een speciale stemming, al dan niet gevoed door sentimenten uit een eigen ijsverleden. De voorstelling zelf was nog het beste te omschrijven als ‘showtainment’, een woord dat vooral bij de oosterburen nogal eens wordt gebruikt en welbeschouwd een variant is van infotainment en entertainment. Want het showelement op kunstschaatsen beheerst als een ouderwetse ijskoning de theatrale voorstelling. Natuurlijk zijn er diverse verhaallijnen die losjes met elkaar verweven zijn maar die reizen in een rugzak mee op de gestileerde bewegingen van de kunstschaatsers. Zo was er de aandoenlijke veteraan Willem Posthuma die tegen de 70 loopt en een soort laatste pelgrimstocht aflegde om nog één keer zijn overleden vrouw te herdenken. Op zich een dramatisch thema dat om de nodige verdieping vraagt, maar niet in deze formule. De diepere gevoelens van verlies en verlangen werden prachtig verbeeld door een in het wit gehulde kunstschaatsster die op Engelstalige muziek het aardse met het hemelse verbond, een oude Orpheus die zijn Eurydice vindt. Illustratief voor de voorstelling, de verhaallijn in dienst van de show. Andere verhaallijnen waren meer op de toekomst gericht waarbij de bijtende satire niet ontbrak. Zo werd de cultus van de moderne ‘selfies’ op hilarische wijze op de hak genomen waarbij het beeld van de ‘apps’ op de achtergrond het geheel fraai aanvulde. Ook de moderne manager, in dit geval elfsteden voorzitter Richard Wolthuis, ontkwam niet aan de bijtende spot. ‘Alles onder controle’ was zijn zalvend mantra terwijl de schaatsers links en rechts in onzichtbare barsten ten onder gingen. ‘This is the moment’ ging hem beter af dan het juist uitspreken van ‘Frjentsjer’. Dat ‘alles onder controle’ werd ook nog op andere wijze uitgebeeld. Een tocht vol elektronische  stempelposten, een tocht met talrijke controleurs die het zwartrijden moesten bestrijden. Maar ook schaatsers met de verplichte helm, ,,Wêrom soest it gefaarliker meitsje dan it is’’, zegt Willem zonder helm. Een toekomst op het ijs die elk risico wil uitbannen, zoals men dat tegenwoordig ook doet met code geel als er drie sneeuwvlokjes achterelkaar vallen. Het zijn echter feestelijk en hilarisch verpakte kritische noten die als sneeuwvlokjes verdwijnen door de overheersende showelementen van beeld, dans en muziek. Een magisch evenement vol heldendom, tragiek en doorzettingsvermogen in de moderne jas van morgen. Dat sommige verhaallijnen dan af en toe inhoudelijk een hoog boeketreeks gehalte hebben is van ondergeschikt belang. Het is inherent aan ‘showtainment’ waarbij de vorm het wint van de inhoud. En in die formulering was De Tocht van Morgen, die van vrijdag 23 tot en met vrijdag 30 december steeds uitverkocht was, een oogstrelend drieluik van muziek, beeld en dans. Een Tocht als een ‘Beautiful Day’ die schreeuwt om een reprise. Tekst: Rynk Bosma Foto's: Vincent Schiphorst

Auteur

Redactie